Katedra Instrumentów Dętych Drewnianych i Akordeonu


Historia i działalność

Prowadzone w Konserwatorium Krakowskim od 1918 nauczanie gry na instrumentach dętych i akordeonie przerwała II wojna światowa. Po r.1945 powstała Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna, ale pracę trzeba było organizować niemal od początku. Pierwszymi po wojnie pedagogami byli koncertmistrzowie grup Filharmonii Krakowskiej – flecista Wacław Chudziak, trębacz Ludwik Lutak, perkusista Józef Stojko. Szybszy rozwój nastąpił dopiero pod koniec lat 60-tych ubiegłego wieku. W roku akademickim 1969/70 klasy: fletu, oboju, klarnetu, fagotu, trąbki, waltorni, puzonu i perkusji utworzyły Katedrę Instrumentów Dętych. Pierwszym jej kierownikiem został doc. Ludwik Lutak. W r.1975/76 rozszerzono Katedrę o klasy saksofonu i akordeonu. Stopniowo klasy poszczególnych instrumentów rozrastały się i rozwijały. Pedagogami zostawali absolwenci PWSM, a później Akademii Muzycznej, muzycy Orkiestry Polskiego Radia i TV w Krakowie, Filharmonii Krakowskiej, później także Wielkiej Orkiestry PRiTV w Katowicach (obecnie NOSPR). Duże znaczenie dla nauczania gry na instrumentach dętych w szkolnictwie niższego szczebla miało otwarcie w roku 1976/77 Sekcji Pedagogiki Instrumentalnej.
W r.1981/82 kierownictwo Katedry objęła prof. Barbara Świątek-Żelazna. Nastąpił rozwój kadry naukowej. Każdy z członków Katedry obok działalności dydaktycznej prowadził bogatą działalność koncertową; studenci zaczęli zdobywać nagrody na polskich i zagranicznych konkursach. Obecnie w ramach Katedry działają 22 klasy instrumentalne w następujących specjalnościach: flet, obój, klarnet, fagot, saksofon, waltornia, trąbka, puzon, tuba, perkusja, akordeon.
Katedra prowadzi też działalność naukowo-badawczą. Odbywają się liczne seminaria i kursy mistrzowskie zagranicznych specjalistów. Organizowane są międzynarodowe sesje naukowe, których specyfiką jest połączenie sztuki wykonawczej z naukową analizą. Warto tu wspomnieć kilkuletni program badawczy, obejmujący muzykę kompozytorów krakowskich na instrumenty dęte, perkusję i akordeon, sesję „Współczesne Szkoły Narodowe?”, poświęconą muzyce Szwajcarii, Ukrainy i Finlandii, sesję poświęconą muzyce akordeonowej Skandynawii, Łotwy, Czech i Słowacji. Od kilku lat Katedra współpracuje z Katedrą Muzyki Współczesnej i Jazzu przy organizacji festiwalu perkusyjnego  „Źródła i inspiracje”. W roku 2007 zainaugurowano cykl sesji i koncertów „Na drodze do nowej harmonii”, poświęcony nowym technikom kompozytorskim i wykonawczym w zespołowej muzyce na instrumenty dęte, perkusję i akordeon. Katedra spełniła tu rolę inspirującą: specjalnie dla jej muzyków powstały „Games” Zbigniewa Bujarskiego. Prawykonanie tego utworu stało się przyczyną powstania nowego zespołu: orkiestry instrumentów dętych „Harmonia nova”. Otwarta formuła tego projektu otwiera przed twórcami i wykonawcami nowe możliwości na wiele lat. Z inspiracji Katedry w roku 2008 z okazji Jubileuszu 120-lecia Akademii powstały i zostały wykonane utwory kompozytorów związanych z uczelnią, przeznaczone na różne składy instrumentów dętych. Kompozycje te zostaną wydane przez Akademię.
Największym przedsięwzięciem Katedry jest Międzynarodowy Konkurs Fletowy, który powstał z inicjatywy prof. Barbary Świątek-Żelazny. W r. 2010 odbędzie się on po raz piąty.

Katedra Instrumentów Dętych, Perkusji i Akordeonu Akademii Muzycznej w Krakowie prowadzi działalność artystyczno-naukową w zakresie muzyki na instrumenty dęte, perkusję i akordeon w następujących obszarach badawczych:
• sztuka wykonawcza w ujęciu przemian stylistycznych i manier wykonawczych różnych epok i indywidualnego języka kompozytorskiego;
• odczytanie dzieła muzycznego a interpretacja z wykorzystaniem możliwości wyrazowych, wynikających z poszerzającego się spektrum środków techniki instrumentalnej;
• akustyka instrumentu w zależności od konstrukcji i współczesnych technologii budowy poszerzającego się instrumentarium muzycznego;
• źródła inspiracji i analiza twórczości muzycznej na poszczególne instrumenty z uwzględnieniem kontekstu związków kulturowych;
• prawykonania nowopowstałych kompozycji;
• publikacje prac artystycznych w postaci nagrań i prezentacji osiągnięć badawczo-naukowych indywidualnej działalności artystycznej członków Katedry w formie koncertów muzyki solowej, kameralnej i orkiestrowej;
• publikacje prac teoretycznych;
• redagowanie opracowań, aranżacji i instrumentacji dzieł minionych epok;
• inspirowanie kompozytorów i współtworzenie nowych kompozycji na instrument solo, jednorodne i mieszane zespoły instrumentalne oraz na orkiestrę instrumentów dętych, przeznaczonych do wykonania przez artystów-pedagogów, absolwentów i studentów Katedry.

Działalność dydaktyczna Katedry ogniskuje się wokół wszechstronnego rozwoju osobowości artystycznej studenta, przygotowując go do wykonywania zawodu muzyka-instrumentalisty, prowadzenia samodzielnej pracy naukowej oraz pracy pedagogicznej.

Działania organizacyjne Katedry realizowane są dla zapewnienia możliwości pracy naukowo-artystycznej i dydaktycznej pracowników i studentów oraz prezentacji ich indywidualnych oraz zespołowych osiągnięć poprzez organizowanie:
• konferencji, sesji i sympozjów naukowych;
• warsztatów i seminariów instrumentalnych;
• kursów mistrzowskich;
• festiwali i konkursów muzycznych;
• koncertów i audycji;
• współpracy z innymi ośrodkami akademickimi i ośrodkami kultury;

Do stałych przedsięwzięć Katedry należą:

Międzynarodowy Konkurs Fletowy w Krakowie;
• Sesja naukowa „Na drodze do nowej harmonii” z udziałem powołanej w ramach Katedry Orkiestry Instrumentów Dętych „Harmonia Nova”;
• Sesja naukowa „Współczesna muzyka akordeonowa”