prof. dr hab. Marcel Chyrzyński
Marcel Chyrzyński (ur. 1971) ukończył z wyróżnieniem krakowską Akademię Muzyczną w klasie kompozycji prof. Marka Stachowskiego w 1995. Studiował instrumentację u prof. Krzysztofa Pendereckiego oraz muzykę komputerową u prof. Marka Chołoniewskiego, a także amerykańskich stypendystów Fulbrighta: Richarda Boulangera, Cindy McTee i Rodneya Oakesa. Swój warsztat kompozytorski doskonalił na wielu kursach kompozytorskich w kraju i za granicą, pracując pod kierunkiem takich kompozytorów jak m.in.: Paul Patterson, Sylvano Bussotti, Claude Lefebvre, Joji Yuasa, Bogusław Schaeffer, Lidia Zielińska oraz Hanna Kulenty. W 1998 uzyskał tytuł doktora z zakresu kompozycji, a w 2010 stopień doktora habilitowanego sztuk muzycznych. W latach 2014–19 był dyrektorem Instytutu Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki. Od grudnia 2020 zatrudniony jest na stanowisku profesora w macierzystej uczelni. 22 lutego 2021 prezydent RP nadał mu tytuł profesora.
Gościnnie wykładał na uczelniach w Meksyku (Universidad Nacional Autónoma de México w mieście Meksyk), Republice Południowej Afryki (University of Pretoria, University of Cape Town, University of the Witwatersrand w Johannesburgu), Korei Południowej (Yeungnam University w Daegu, Inje University w Gimhae), na Słowacji (Wyższa Szkoła Sztuk Scenicznych w Bratysławie), w Stanach Zjednoczonych (University of Southern California w Los Angeles), we Włoszech (Conservatorio Statale di Musica w Latinie) i w Polsce (Instytut Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego), jak również podczas międzynarodowych kursów kompozytorskich w Takefu w Japonii, podczas Seoul International Music Festival w Korei Pd. oraz SCONTRI w Sopocie.
Uzyskał nagrody w wielu konkursach kompozytorskich, m.in. I nagrodę w Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda w Warszawie (1997) za utwór Ferragosto per tromba, pianoforte e batteria. „Haiku No. 3” na flet solo otrzymało wyróżnienie w konkursie The National Flute Association (USA) w kategorii Newly Published Music Competition w 2021. W 2025 dwukrotnie uzyskał w międzynarodowym konkursie Global Music Awards (USA) Srebrny Medal w kategorii muzyka współczesna – kompozytor: za utwory z albumów „Marcel Chyrzyński – Chamber Works” oraz „Marcel Chyrzyński – Clarinet pieces”. W tym samym roku uzyskał w Międzynarodowym Konkursie „Muzyczne Orły” Nagrodę Główną w kategorii kompozycja statuetkę „Muzyczny Orzeł” za Symfonię nr 2. W 2025 uzyskał również najwyższe nagrody: Diamond Prize w kategorii „Original Composition” w Debussy International Music Competition (Wielka Brytania) za Symfonię nr 2, Master Prize w kategorii „Best Orchestral Music” w Mozart International Music Competition (Wielka Brytania) za Symfonię nr 1, Grand Prize w kategorii „Original Composition” w Carl Reinecke International Music Competition (Wielka Brytania) za Symfonię nr 2 oraz Diamond Prize w kategorii „Original Composition” w Berlioz International Music Competition (Wielka Brytania) za „Ukiyo-e No. 4” na klarnet, waltornię, fortepian i orkiestrę smyczkową. W 2026 dwukrotnie uzyskał Srebrny Medal w międzynarodowym konkursie Global Music Awards (USA) w kategoriach muzyka współczesna – kompozycja/kompozytor za Symfonię nr 2 oraz w kategorii muzyka współczesna za „Ukiyo-e No. 4”. W tym samym roku otrzymał również Srebrny Medal na Manhattan International Music Competition (USA) za „Death Valley” na flet altowy, wiolonczelę, perkusję i fortepian.
Od 1995 r. jest członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich, a od 1998 r. jest członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. W 2002 r. został członkiem Zarządu Krakowskiego Oddziału ZKP, a od 2005 r. członkiem Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej. W latach 2005-07, 2009-11 oraz 2013-21 członek Zarządu Głównego ZKP. Od 2014 roku jest dyrektorem generalnym i artystycznym Krakowskiego Międzynarodowego Festiwalu Kompozytorów. Od 2016 r. jest prezesem Zarządu Związku Kompozytorów Polskich Oddziału w Krakowie.
Jego utwory wykonywane były w większości krajów europejskich oraz w Gruzji, Armenii, Estonii, Iranie, Japonii, Korei Płd., Chinach, Tajlandii, Australii, Nowej Zelandii, RPA, Meksyku, Brazylii, Panamie, USA oraz Kanadzie. Kompozycje Chyrzyńskiego wydawane są przez PWM i Edition Ferrimontana – Frankfurt, ukazały się na 26 płytach kompaktowych (DUX, ZPR Records, Acte Préalable, Instytut Sztuki, PWM-DUX, Polskie Radio, AMKP w Krakowie, Phasma-Music, PGMaudio, PWM Edition i Orpheus Classical) oraz prezentowane były przez TVP i koreańską KBS, a także radiofonie w Polsce, Holandii, Niemczech, Finlandii, Estonii i Australii.
Marcel Chyrzyński za swoją twórczość, działalność pedagogiczną oraz działalność organizacyjną promującą muzykę współczesną otrzymał wiele nagród i wyróżnień m.in.: Stypendium Twórcze Miasta Krakowa (1994), Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2006, 2009, 2014, 2019), Medal Komisji Edukacji Narodowej nadany przez Ministra Edukacji Narodowej (2017), Srebrny Medal za Długoletnią Służbę nadany przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej (2022), Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” nadany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2023), Odznaka „Honoris Gratia” nadana przez Prezydenta Miasta Krakowa w uznaniu zasług dla Krakowa i jego mieszkańców (2024), Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (2024), Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za osiągnięcia twórcze (2024) oraz Nagroda Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za promowanie polskiej muzyki współczesnej (2026).
W macierzystej uczelni prowadzi klasę kompozycji. Jego studenci i absolwenci zdobywają najwyższe nagrody w międzynarodowych konkursach kompozytorskich.