Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej


Dyrektor:
Dr hab. Witold Zalewski (UPJP2)

 Z-ca Dyrektora:
Dr Krzysztof Michałek (AM)

 30-814 Kraków, ul. Prosta 35 A
Tel/faks 12 658 23 30

e-mail: muzyka@upjp2.edu.pl
muzykakoscielna@upjp2.edu.pl

 

Muzyka kościelna na Papieskiej Akademii Teologicznej (Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II) 

Kształcenie muzyków kościelnych w Krakowie w duchu zaleceń Soboru Watykańskiego II związane było początkowo z elementarnym przygotowaniem organistów do posługi
w liturgii sprawowanej w języku polskim. Powołane do istnienia Archidiecezjalne Studium Organistowskie rozwinęło z biegiem czasu kilkustopniową strukturę, kształcąc na poziomie podstawowym, średnim i wyższym. W latach 70-tych XX wieku tzw. studium wyższe stało się częścią Instytutu Liturgicznego. Od roku 1981 Instytut Liturgiczny został włączony w ramy Wydziału Teologicznego, powstałej wtedy Papieskiej Akademii Teologicznej, Założycielem i wieloletnim Dyrektorem Instytutu był ks. prof. dr hab. Wacław Świerzawski, zaś kierownikiem Sekcji Muzyki Liturgicznej doc. Marian Machura W latach 1999-2001 funkcję kierownika pełnili kolejno o. prof. dr hab. Tomasz Dąbek i mgr Wiesław Delimat. Studenci Sekcji Muzyki Liturgicznej kształceni byli głównie w zakresie praktycznej nauki gry na organach i fortepianie, akompaniamentu liturgicznego, chorału gregoriańskiego i dyrygowania. Studia trwały 4 lata i miały charakter stacjonarny. Po zakończeniu studiów i złożeniu egzaminu końcowego absolwenci otrzymywali dyplom uprawniający do wykonywania profesji muzyka kościelnego. W roku 1988, pracujący w Sekcji Muzyki Liturgicznej mgr Włodzimierz Siedlik stworzył chór Psalmodia i został jego dyrygentem

W roku 2002 kształcenie muzyków kościelnych w ramach Papieskiej Akademii Teologicznej zostało przeniesione na Wydział Historii Kościoła, gdzie było prowadzone w ramach specjalności – muzyka kościelna. W 2002 roku została utworzona katedra muzyki kościelnej, której pierwszym kierownikiem został ks. ad II st. Andrzej Zając. W skład katedry weszli: Ad I st. Wiesław Delimat, ad I st. Włodzimierz Siedlik, ks. dr Robert Tyrała. W kolejnych latach zostali zatrudniona s dr Susi Ferfoglia. Kierownikiem specjalności muzyka kościelna na kierunku Historia w latach 2002-2008 był ks. prof. dr hab. Andrzej Zając.

W późniejszych latach do katedry muzyki kościelnej dołączyli także: ks. dr Wojciech Kałamarz CM, dr Witold Zalewski i o dr Dawid Kusz OP.

 

Muzyka kościelna na Akademii Muzycznej

W roku 1997 prof. dr Jerzy Kurcz, ówczesny dziekan, tworzy na Wydziale Wychowania Muzycznego Akademii Muzycznej w Krakowie specjalność muzyka kościelna. Aby uzyskać niezbędne w tym celu minimum kadrowe, zaprasza do współpracy w utworzonym Zakładzie Muzyki Kościelnej pedagogów: prof. Leszka Wernera, ad. II st. Krzysztofa Latałę (kierującego Zakładem Muzyki Kościelnej w latach 1997-2000), ks. dra Tadeusza Przybylskiego SDB, ad. I st. Marka Wolaka oraz ks. dr Roberta Tyrałę (kierownik zakładu 2005-2010, katedry od 2010). Do tego grona pedagogów kolejno dołączają: ks. prof. dr Kazimierz Szymonik (kierownik Zakładu Muzyki w latach 1999-2004) oraz dr Henryk Jan Botor. W roku 2009 w Katedrze Muzyki Kościelnej rozpoczyna pracę dr Krzysztof Michałek. W roku 2010 w miejsce Zakładu Muzyki Kościelnej zostaje utworzona Katedra Muzyki Religijnej. Od roku akademickiego 2009/10, po rozpoczęciu studiów na kierunku Muzyka Kościelna specjalność przestaje istnieć.

Historia tworzenia Międzyuczelnianego Instytutu Muzyki Kościelnej w Krakowie

W roku 2006 rektorzy Akademii Muzycznej – prof. dr hab. Stanisław Krawczyński, oraz Papieskiej Akademii Teologicznej – ks. prof. dr hab. Jan Maciej Dyduch, powołali komisję wspólną do stworzenia programu kierunku muzyka kościelna w składzie: ks. dr Robert Tyrała (przew.), ks. prof. Andrzej Zając, ad II st. Adam Korzeniowski, ad II st. Jan Jazownik, ad I st. Wiesław Delimat. Komisja stworzyła program studiów z określeniem wymagań, standardy kształcenia dla kierunku muzyka kościelna, wymagania dotyczące egzaminu wstępnego oraz ustaliła regulamin studiów. Dokumenty zostały złożone w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Warszawie jesienią 2007 roku.

1 lutego 2008 roku został podpisany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Kierunek Muzyka Kościelna – jako jedyna taka forma kształcąca muzyków kościelnych na poziomie licencjatu i magisterium. Uprawnienia zostały nadane dla dwóch współpracujących na tym polu uczelni, a więc dla Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie oraz dla Wydziału Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie. 19 listopada 2008 roku w  Domu Arcybiskupów Krakowskich zostało oficjalnie podpisane porozumienie między rektorami oraz regulamin studiów. Senaty obydwu uczelni powołały do istnienia Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej w Krakowie, którego pierwszym dyrektorem mianowali ks. dr Roberta Tyrałę.

 

Studia na kierunku Muzyka Kościelna

Studia na kierunku muzyka kościelna są podzielone na studia licencjackie – zawodowe (LIC) – 3 letnie oraz studia uzupełniające magisterskie (SUM) – 2 letnie.

Absolwent studiów pierwszego stopnia:

  1. powinien zdobyć umiejętność posługiwania się wiedzą z zakresu przedmiotów ogólnych, podstawowych i kierunkowych objętych programem nauczania
  2. powinien posiadać kwalifikacje artysty-muzyka w zakresie działalności artystycznej obejmującej różnorodne obszary muzyki kościelnej oraz nauczyciela w szkolnictwie ogólnokształcącym.
  3. powinien być przygotowany do pracy w placówkach zajmujących się propagowaniem kultury muzycznej w społeczeństwie.
  4. powinien posiadać umiejętności wykwalifikowanego muzyka lub nauczyciela w zakresie edukacji i animacji muzycznej oraz wiedzę teoretyczną i praktyczną do prowadzenia zajęć dydaktycznych i ogólno-muzycznych w szkolnictwie ogólnokształcącym do gimnazjum włącznie.
  5. może podjąć pracę w szkolnictwie po ukończeniu specjalności nauczycielskiej, zgodnie ze standardami kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela.

Program nauczania studiów pierwszego stopnia obejmuje zajęcia z:

  1. fortepianu (2 lata), dyrygentury/dyrygowania (3 lata), czytanie partytur (1 rok) i organów (3 lata) – prowadzone w trybie indywidualnym,
  2. zakresu akompaniamentu liturgicznego (3 lata) – w trybie indywidualnym lub grupach 2-osobowych.
  3. harmonii (3 lata), historii muzyki (3 lata), analizy dzieła muzycznego (2 lata), kształcenia słuchu (2 lata), kontrapunktu (1 rok), teorii, historii, paleografii i semiologii chorału gregoriańskiego (2 lata), chóru/scholi gregoriańskiej (3 lata), teologii muzyki (1 rok), propedeutyki teologii (1 rok), prawodawstwa muzyki liturgicznej (1 rok), liturgiki (1 rok), historii muzyki organowej (1 rok) i organoznawstwa (1 rok) – prowadzone zbiorowo.
  4. Przez trzy lata student pobiera naukę z emisji głosu (indywidualnie i zbiorowo).

Zdobyta wiedza teoretyczna i umiejętności praktyczne powinny mu pomóc w podjęciu szczegółowych działań, takich jak: pełnienia funkcji organisty, animacji życia muzycznego w kościołach i innych ośrodkach liturgicznych, prowadzenia zespołów muzyki kościelnej (chóry, schole liturgiczne, schole gregoriańskie), przygotowania psałterzystów i kantorów do posługi liturgicznej, prowadzenia wybranych zajęć muzycznych w ośrodkach kształcenia dzieci i młodzieży, podejmowanie działalności muzycznej w instytucjach kultury i mediach (radio, prasa, TV).

Studia zakończone są uzyskaniem dyplomu licencjata na kierunku muzyka kościelna po uzyskaniu absolutorium z trzech lat studiów oraz napisaniu i obronieniu pracy licencjackiej. Wówczas też absolwent może zdawać egzamin na dwuletnie studia uzupełniające magisterskie na kierunku muzyka kościelna.

Absolwent studiów drugiego stopnia:

  1. będzie posiadać umiejętność posługiwania się wiedzą z zakresu przedmiotów podstawowych i kierunkowych objętych programem nauczania.
  2. Zdobędzie kwalifikacje artysty-muzyka w zakresie muzycznej działalności artystycznej obejmującej różnorodne obszary muzyki kościelnej, oraz nauczyciela w zakresie różnych form edukacyjnych w kościelnym i państwowym szkolnictwie średnim i wyższym, a także działań w innych kościelnych i świeckich placówkach zajmujących się propagowaniem kultury muzycznej w społeczeństwie.
  3. Zdobyta wiedza teoretyczna i umiejętności praktyczne pozwolą mu na podjęcie następujących zadań: pełnienie funkcji organisty w parafiach Kościoła rzymsko-katolickiego, pełnienie funkcji muzyka w kościołach innych wyznań chrześcijańskich, prowadzenie zespołów muzyki kościelnej: wokalnych, wokalno-instrumentalnych, jedno i wielogłosowych, przygotowanie psałterzystów i kantorów do posługi liturgicznej, prowadzenie zajęć dydaktycznych w zakresie edukacji muzycznej w szkolnictwie ogólnokształcącym oraz w diecezjalnych ośrodkach kształcenia muzycznego, prowadzenie zajęć dydaktycznych w szkolnictwie wyższym, w tym także diecezjalnych i zakonnych seminariach duchownych, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, podejmowanie działalności w instytucjach kultury i mediach (radio, prasa, TV), podejmowanie działalności związanej z prowadzeniem festiwali, konkursów, imprez muzycznych oraz animacji kultury muzycznej w społeczeństwie.
  4. może podjąć pracę w szkolnictwie po ukończeniu specjalności nauczycielskiej – zgodnie ze standardami kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela.

W grupie treści podstawowych na studiach drugiego stopnia znajduje się kształcenie w zakresie: historia kultury (1 rok), historia estetyki (1 rok), pedagogika kultury (1 rok), historia sztuki chrześcijańskiej (1 rok).

W grupie treści kierunkowych następuje kształcenie w zakresie: organów (2 lata po 2 godz. tygodniowo), akompaniamentu liturgicznego (2 lata), improwizacji organowej (2 lata), dyrygentury (2 lata), chóru i scholi gregoriańskiej (2 lata), komunikacji społecznej i organizacji imprez (1 rok), kultury muzycznej różnych wyznań chrześcijańskich (1 rok), emisja głosu (2 lata).

Student po zakończeniu studiów i zdaniu egzaminów uzyskuje absolutorium. Następnie przeprowadza praktyczny dyplom z muzyki kościelnej oraz obronę pracy magisterskiej. Stanowi to podstawę do uzyskania tytułu magistra w zakresie muzyki kościelnej.

Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej w Krakowie dzisiaj

Z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie

  • Historii Liturgii (ks. prof. dr hab. Jan Józef Janicki – kierownik, ks. dr Stanisław Mieszczak SCJ)
  • Muzyki Kościelnej (prof. dr hab. Wiesław Delimat – kierownik, ks. prof. dr hab. Andrzej Zając, dr hab. Susi Ferfoglia, dr hab. Włodzimierz Siedlik, ks. dr hab. Robert Tyrała prof. UPJP II, dr hab. Witold Zalewski, o. dr Dawid Kusz OP)

Z Akademii Muzycznej

  • Muzyki Religijnej (ks. dr hab. Robert Tyrała prof. UPJP II– kierownik, prof. dr hab. Krzysztof Latała, dr Marek Wolak, dr Henryk Jan Botor, dr Krzysztof Michałek)

Sprawy studenckie

Godziny przyjęć stron:

Dyrektor: – Dr hab. Witold Zalewski (UPJP2)
pok. 33

Zastępca dyrektora: – Dr Krzysztof Michałek (AM)
pok. 2

Sekretariat – s. mgr Anna Kopińska CHR

poniedziałek: 9.00-16.00
wtorek: 9.00-16.00

piątek: 9.00-15.00 (dzień wewnętrzny)

Dla studentów: poniedziałek i wtorek 9.00-15.00