Katedra Chóralistyki


fot. Piotr Markowski
fot. Piotr Markowski
Historia
B. Rizzi
B. Rizzi

Historia krakowskiej chóralistyki związana była od początku z wybitnymi specjalistami w tej dziedzinie. Profesorami Konserwatorium T.M. byli tacy dyrygenci chóralni jak Bolesław Wallek-Walewski, czy Bernardino Rizzi. Natomiast w historii Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej a następnie Akademii znajdujemy nazwiska tak wspaniałych chóralistów jak prof. prof. Stanisław Wiechowicz, Józef Bok, Maria Kochaj czy Bronisława Wietrzny.

Pierwszym Kierownikiem Katedry była prof. Bronisława Wietrzny. Podjęła ona niezwykle trudną próbę stworzenia jednolitych na całym wydziale kryteriów oceny przedmiotu dyrygowanie. W czasie zebrań i długotrwałych dyskusji powstał materiał właściwie obowiązujący w swoim zarysie do dnia dzisiejszego. Jego współautorem był st. wykł. Arkadiusz Basztoń osoba bardzo zasłużona dla rozwoju systemu kształcenia na Wydziale. Niezwykle ważnym nurtem działalności naukowo-badawczej było usystematyzowanie zakresu tematycznego prac magisterskich z dziedziny chóralistyki.

B. Wallek-Walewski
B. Wallek-Walewski

Powstała koncepcja odpowiedniego doboru tematów, adekwatnego do zainteresowań studentów i promotorów, a jednocześnie tworzącego spójną koncepcję zagadnień naukowo-badawczych realizowanych w ramach działalności Katedry. Równie ważnym nurtem działań, realizowanym w Katedrze, była działalność artystyczno-naukowa. Jej przykładem (między innymi) było włączenie się pracowników do prac organizacyjnych sesji naukowej poświęconej twórcy Wydziału profesorowi Stanisławowi Wiechowiczowi. Na sesji tej doskonały referat o profesorze wygłosiła prof. Maria Kochaj ciesząca się do dziś niesłabnącym autorytetem wśród pracowników Wydziału. Jednocześnie Katedra zorganizowała towarzyszący sesji koncert poświęcony twórczości Stanisława Wiechowicza, na którym oprócz zespołów Filharmonii Krakowskiej wystąpiły, w przeglądzie utworów a cappella, zespoły chóralne z Krakowa. Koncert ten przyczynił się bardzo do integracji krakowskiego środowiska chóralnego, potrzebującego wspólnych, muzycznych spotkań.

S. Wiechowicz
S. Wiechowicz

Kolejnym Kierownikiem Katedry został prof. Stanisław Krawczyński. W tym czasie podjęto szereg niezwykle cennych działań: rozpoczęto tworzenie banku zasobów bibliotecznych zespołów chóralnych działających na terenie Krakowa, co zdecydowanie ułatwi dostęp do czasami unikatowych materiałów chóralnych, będących w posiadaniu przez krakowskie zespoły. W ramach integracji środowiska chóralnego Krakowa Katedra zorganizowała koncert poświęcony jednemu z twórców chóralistyki polskiej Feliksowi Nowowiejskiemu. W ramach działań integrujących krakowskie środowisko chóralne zorganizowano cykl spotkań seminaryjnych z dyrygentami zespołów, omawiając istotne zagadnienia z zakresu techniki prowadzenia chóru. Cennym osiągnięciem w działalności Katedry było opracowanie (wraz z programem nauczania) modelu kształcenia dyrygenta ze specjalnością prowadzenie zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych. W sposób zintegrowany stworzono kompleksowy zakres tematyczny realizowany w czasie zajęć z poszczególnych przedmiotów kierunkowych na tej specjalności. Wynikiem tych działań jest ujednolicona forma egzaminu dyplomowego z przedmiotu dyrygowanie w postaci dwóch koncertów – jeden z muzyką religijną, drugi świecką – prowadzonych przez studentów roku dyplomowego. Do najciekawszych programów dyplomowych należały wykonania: Ch.W. Glucka – opera „Orfeusz i Eurydyka”, H. Purcella – opera „Dydona i Eneasz”, C. Orffa – oratorium „Carmina burana”, H. Schütza – „Sinfoniae Sacre” i wiele innych.

Od października 2012 funkcję Kierownika Katedry pełni dr hab. Włodzimierz Siedlik.

Pedagodzy będący członkami Katedry niezwykle aktywnie włączają się w różne działania; np. w chwili powstawania nowego kierunku – Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej, czynnie uczestniczyli w tworzeniu jego podstaw, przez aktywne wzięcie udziału w tworzeniu minimów programowych.

 

Działalność

Katedra Chóralistyki jest jednostką Instytutu Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie. W jej skład wchodzą wybitni dyrygenci chóralni prowadzący bogatą działalność artystyczną w kraju i za granicą. Działania przeprowadzane w ramach działalności Katedry przyjmują charakter edukacyjno-badawczy i skierowane są do pracowników oraz studentów Wydziału.

chór1Niezwykle ważnym nurtem działalności, oprócz wyjątkowo bogatej koncertowej, członków Katedry (sprawozdania semestralne obejmują zwykle kilkadziesiąt stron) jest praca dydaktyczna, przygotowująca przyszłych dyrygentów do prowadzenia zawodowych i amatorskich zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych. Jednym z elementów wspomagającym działania dydaktyczne Katedry są organizowane seminaria, w których uczestniczą zarówno pedagodzy jak i studenci Wydziału. Seminaria prowadzili m.in.: światowej sławy kontratenor, profesora Royal Academy z Londynu Paula Esswood, prof. Pier Paolo Scattolin z konserwatorium w Bolonii, prof. Stefan Parkamn z uniwersytetu w Uppsali, ad. Elżbieta Wtorkowska i prof. Jadwiga Tritt-Gałęsk. Cykl zajęć seminaryjnych organizowany przez Katedrę stanowi niezwykle ważny element w rozwijaniu zainteresowań problematyką chóralną pedagogów i studentów.

Corocznym rezultatem prowadzonego kształcenia są koncerty dyplomowe, podczas których przyszli dyrygenci chóralni mogą publicznie zaprezentować swoje osiągnięcia.

chór2W ramach działań edukacyjno-popularyzatorskich Katedra jest organizatorem licznych konkursów chóralnych cieszących się dużym zainteresowaniem środowiska. Spotkania zespołów śpiewających w ramach festiwali „Cantate Domino”, czy „Cracovia Cantat” oraz Małopolskiego Konkursu Kolęd i Pastorałek na stałe wpisały się do kalendarza wydarzeń kulturalnych miasta Krakowa.

Osobny rozdział działalności Katedry to działania koncertowe. Obejmują one występy Międzywydziałowego Chóru Akademii Muzycznej, Zespołów Wokalnych, zespołu Kameralnego Koła Naukowego. Do najciekawszych prezentacji koncertowych należały: J.S. Bacha – Pasja wg św. Jana, Pasja wg św. Mateusza, Weihnachtsoratorium, Wielka Msza h-moll, A. Dwořaka – Stabat Matar. K.Pendereckiego polskie prawykonanie Credo – prowadzone przez światowej sławy dyrygenta prof. Dr h.c. Helmutha Rillinga, w ramach zajęć Akademii Bachowskiej, Rapsodia Johannesa Brahmsa, Siedem bram Jerozolimy, Te Deum K. Pendereckiego – prowadzone przez kompozytora, Mesjasz G.F. Haendla, Stworzenie Świata J.Haydna, Te Deum i Hymn do św. Wojciecha K.Pendereckiego, Motety J.S.Bacha, Chichester Psalms L.Bernsteina i Requiem M.Duruflé, Une Cantate de Noël C.Saint-Saensa, Rejoice in the Lamb B.Brittena – prowadzone przez dyrygentów związanych z Akademią i wiele, wiele innych.

chór3Realizując cele dydaktyczne Katedra pełni opiekę naukową nad działalnością Koła Naukowego Studentów Wydziału Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej i Muzyki Kościelnej, które powstało w 2002 roku, założone z inicjatywy osób studiujących na różnych Wydziałach Akademii Muzycznej w Krakowie. Członkowie Katedry są wykładowcami krajowych i międzynarodowych kursów oraz jurorami licznych konkursów muzycznych.